Antik kentlerdeki arkeolojik kazılar, geçmiş medeniyetlerin kültürel ve sosyal yapıları hakkında bilgi edinmemizi sağlayan önemli çalışmalardır. Farklı coğrafyalarda gerçekleştirilen bu kazılar, birçok tarihi eserin gün yüzüne çıkmasına yardımcı olmuştur. Her bir kazı, insanlık tarihine dair farklı bir hikaye sunarak, geçmişle bugünü birbirine bağlar.

Antik kentlerde yapılan bazı arkeolojik kazılar şunlardır:

• Efes: Artemis Tapınağı, Celsus Kütüphanesi gibi yapıların ortaya çıkarıldığı kazı çalışmaları 19. yüzyılın sonlarında başlamıştır.
• Chichen Itza: 19. yüzyılın sonlarında başlayan kazılar, özellikle insan kurban etmek için kullanılan Kutsal Cenote'nin keşfiyle önemli bulgular ortaya çıkarmıştır.
• Pompeii: 1995 yılında başlayan kazılar, zamanın dini ve kültürel uygulamaları hakkında fikir veren eserler ortaya çıkarmıştır.
• Göbeklitepe: 2000'lerin başında başlayan kazılar, organize dinin ve karmaşık sosyal yapıların, tarımın ortaya çıkmasından çok önce var olduğunu göstermiştir.
• Apollon Smintheus Kutsal Alanı (Smintheion): 1980 yılında başlayan kazılar, tapınak yanı sıra kutsal alan ile ilintili hamam, konutlar ve kutsal cadde gibi yapıları gün ışığına çıkarmıştır.

Türkiye'de devam eden bazı arkeolojik kazı örnekleri ise Aspendos'ta Hermes heykeli bulunması ve Gordion'da 2.700 yıllık kraliyet mezarı ortaya çıkarılmasıdır.