Ahlat, tarihi derinlikleriyle dolu bir yerleşim yeri olarak, Anadolu'nun kültürel zenginliğini yansıtan önemli bir merkezdir. Urartu döneminden itibaren pek çok medeniyete ev sahipliği yapan bu bölge, Selçuklu ve Osmanlı dönemlerinde de stratejik bir öneme sahipti. Zamanla, farklı kültürel izler barındıran Ahlat, günümüzde tarihi yapıları ve mezar taşlarıyla dikkati çekmektedir.

Ahlat'ın tarihi, M.Ö. 900 yıllarına kadar uzanmaktadır. Ahlat'ın tarihiyle ilgili bazı önemli noktalar şunlardır:

• Urartular Dönemi: M.Ö. 900 yıllarında Ahlat'ı ele geçirmişlerdir.
• Büyük İskender Dönemi: M.Ö. 331 yılında bölgeye egemen olmuştur.
• Selçuklu Dönemi: Alparslan, 1071'deki Malazgirt Savaşı'ndan önce Ahlat'ı üs olarak kullanmış ve buradan hareket etmiştir. Ahlat, bu dönemde Sökmen el-Kutbî tarafından kurulan Ahlatşahlar Beyliği'nin başkenti olmuştur.
• Eyyubiler Dönemi: 1207 yılında Ahlat, Eyyubiler'in egemenliğine girmiştir.
• Harzemşahlar İstilası: 1229 yılında Celaleddin Harzemşah'ın istilası sonucu şehir harabeye dönüşmüştür.
• Osmanlı Dönemi: Ahlat, Çaldıran Seferi sırasında Osmanlı topraklarına katılmış ve bir kale ile yeniden imar edilmiştir.

Ahlat, özellikle sanat değeri yüksek mezar taşları ve kümbetleriyle ünlüdür.