Anavarza Antik Kenti, tarih boyunca birçok uygarlığa ev sahipliği yapmış önemli bir yerleşim alanıdır. İlk olarak Helenistik Dönem'de izlerine rastlanan bu antik kent, Roma döneminde ise büyük bir gelişim göstermiştir. Kilikya'nın başkenti unvanına sahip olan Anavarza, çeşitli medeniyetlerin etkisiyle zengin bir kültürel miras oluşturmuştur. Ancak felaketler ve savaşlarla sarsılan bu tarihi yer, günümüzde UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi'nde yer alarak korunma altına alınmıştır.

Anavarza Antik Kenti'nin hikayesine dair bazı bilgiler şu şekildedir:

• Kuruluş. Anavarza'nın kuruluş tarihi tam olarak bilinmese de kentle ilgili bilgiler ilk kez Helenistik Dönem'de ortaya çıkmıştır.
• Roma İmparatorluğu Dönemi. MÖ 19 yılında İmparator Augustus tarafından ziyaret edildikten sonra "Anazarbus Caesarea" olarak anılmaya başlanmıştır. Roma İmparatoru Septimius Severus'un ödüllendirmesiyle MS 2. yüzyılda en parlak dönemini yaşamış ve Kilikya başkenti unvanına sahip olmuştur.
• Diğer medeniyetler. Anavarza, Ermeni, Abbasi, Selçuklu, Ramazanoğulları ve Osmanlı kültürlerine de ev sahipliği yapmıştır.
• Deprem ve savaşlar. 525/526 yılındaki büyük depremden zarar görmüş, İslam İmparatorluğu'nun ortaya çıkışından sonra Arap ve Rum devletleri arasındaki sınır bölgesinde kaldığı için sürekli akın ve savaşlarla tahrip edilmiştir.
• UNESCO Dünya Mirası. 2014 yılında UNESCO Dünya Miras Geçici Listesi'ne kaydedilmiştir.

Anavarza Antik Kenti, Adana'nın Kozan ilçesi Dilekkaya Mahallesi'nde yer almaktadır.