Ani Antik Kenti, tarih boyunca birçok medeniyete ev sahipliği yapmış ve stratejik konumu sayesinde gelişimini sürdürmüştür. Bu antik yerleşim, farklı dönemlerde farklı kültürlerin izlerini taşırken, mimari yapıları ve tarihi kalıntıları ile dikkat çekmektedir. Ani'nin geçmişi, sadece yerel değil, uluslararası tarih açısından da önemli bir yere sahiptir. Erken Demir Çağı'ndan başlayarak, çeşitli krallıkların ve imparatorlukların etkisi altında şekillenmiş ve zamanla unutulmaya yüz tutmuştur. Günümüzde ise bu tarihi miras, ziyaretçilerin ilgisini çekmeye devam ediyor.

Ani Antik Kenti'nin tarihi hakkında daha fazla bilgi şu şekildedir:

• Erken dönem. Ani'deki yaşamın Erken Demir Çağı'na (MÖ 1200-1000) dayandığı arkeolojik bulgularla belirlenmiştir.
• Başkent olması. 961 yılında Bagratid Ermeni Krallığı'nın başkenti olmuş ve en parlak dönemini II. Smbat (977-989) ve oğlu Gagik (989-1020) döneminde yaşamıştır.
• Selçuklu fethi. 1064 yılında Selçuklu Sultanı Alparslan'ın fethiyle kente İslam mimarisi örnekleri inşa edilmeye başlanmıştır.
• Gürcü egemenliği. 1215'te inşa edilen Tigran Honents Kilisesi gibi eserler bu dönemde ortaya çıkmıştır.
• Yıkım ve terk ediliş. 13. yüzyıldaki yıkıcı Moğol istilası ve değişen ticaret yolları Ani'nin sonunu getirmiş, 18. yüzyıla gelindiğinde ise neredeyse tamamen terk edilmiştir.

Ani, 2016 yılında UNESCO Dünya Mirası Listesi'ne dahil edilmiştir.