Alara Kalesi, tarih boyunca stratejik konumu ve etkileyici savunma yapılarıyla dikkat çekmiştir. Bu kale, doğanın sunduğu avantajları en iyi şekilde kullanarak düşman saldırılarına karşı güçlü bir direnç geliştirmiştir. Yüksek bir tepe üzerinde inşa edilmesi ve sağlam surlarıyla çevrelenmesi, düşmanlarının ilerlemesini zorlaştırırken, yerel coğrafyanın sağladığı savunma unsurları da kale için büyük bir avantaj oluşturmuştur.

Alara Kalesi'nin savunma stratejileri arasında şunlar yer almaktadır:

• Yüksek bir tepe üzerine konumlanma. Kale, 200 metreden 500 metreye kadar çıkan sarp bir tepe üzerinde kurulmuştur.
• İki sıra sur. Kayalık tepe, kaya formasyonlarının topoğrafyasına bağlı olarak inşa edilmiş iki sıra surla çevrilmiştir.
• Girişin kayalara oyulmuş bir dehlizden sağlanması. Dış sur çizgisi üzerinden yerleşim alanına giriş, kayalara oyulmuş merdivenli bir dehlizden sağlanmıştır.
• Hendek kullanımı. Kale etrafında düşmanların yaklaşmasını önleyen ve saldırı araçlarını engelleyen hendeklerin kazılmış olması mümkündür.

Ayrıca, Selçuklu ordusunun genel kale savunma stratejileri arasında koçbaşı veya mancınık taşlarıyla kale kapılarını kırmak, uzun süreli kuşatmalarla halkı açlık ve susuzluğa mahkûm etmek gibi yöntemler de bulunmaktadır.