Damnatio memoriae, Antik Roma'da bir kişinin hatırasının silinmesi anlamına gelen bir uygulamadır. Bu uygulama, genellikle devletin çıkarlarına zarar veren veya hainlik yapan bireyler üzerinde yoğunlaşır. Bu tür bir yaptırım, yalnızca bireyin değil, aynı zamanda onunla bağlantılı olan tüm izlerin, anıların ve onurlandırılma biçimlerinin ortadan kaldırılmasını amaçlar. Bu süreç, tarih boyunca, belirli bireylerin toplumsal hafızadan silinmesi için kullanılan güçlü bir araç olarak öne çıkmıştır.

Damnatio memoriae, Antik Roma'da vatan hainleri veya devletin itibarını zedeleyenler için Roma Senatosu tarafından uygulanan bir yaptırımdır. Bu uygulama, kişinin tüm izlerinin kentin kamusal onuruna uygun olarak Roma'nın yaşamından çıkarılması anlamına gelir. Damnatio memoriae'nin bazı uygulamaları:

• Heykellerin kırılması veya başların haleflerle değiştirilmesi.
• İsimlerin kamu binalarından silinmesi.
• Paraların ve portrelerin yok edilmesi veya tahrif edilmesi.

Bu uygulama, genellikle imparatorlara yönelik olsa da, senatörler için de uygulanmıştır. En bilinen örnekler arasında Caracalla tarafından damnatio memoriae'ye mahkum edilen Geta ve Senato tarafından mahkum edilen Elagabalus bulunur.